Trọn bộ tự học phát âm Tiếng Anh giao tiếp

0
7
học phát âm tiếng Anh

Nếu bạn cảm thấy “đuối” khi giao tiếp bằng Tiếng Anh; bạn cảm thấy phát âm tiếng anh chuẩn thật khó; hay bạn đã từng gặp tình huống khó xử khi nói chuyện với người nước ngoài vì lỗi phát âm…

Hãy ngừng âu lo! Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ tầm quan trọng của việc học phát âm tiếng anh giao tiếp. Đồng thời cung cấp cho bạn những “bí kíp” luyện phát âm đúng chuẩn. Và cuối cùng là những chia sẻ về lộ trình phù hợp để cải thiện và phát triển khả năng giao tiếp tiếng Anh của bạn.

More...

Vì sao phải học phát âm tiếng Anh?

1. Tạo ấn tượng đầu tiên về khả năng giao tiếp Tiếng Anh của bạn

Trong giao tiếp, điều đầu tiên thể hiện khả năng giao tiếp tiếng Anh của bạn chắc chắn là giọng nói và cách phát âm.

Ví dụ, cũng là những câu chào đơn giản: “Good morning/ hello”.

“My name’s Minh. Nice to meet you!”, hay: “How old are you?”

Nhưng vì sao khi được phát âm từ người này thì gây khó nghe; ngược lại, từ người kia lại gây ấn tượng cho khách nước ngoài để họ thích thú tiếp tục câu chuyện?

Khi nói chuyện với một người nào đó, họ sẽ ngay lập tức có những nhận định ban đầu về khả năng tiếng Anh tốt hay kém, ổn hay không ổn thông qua cách phát âm của bạn. Và điều này có thể là trở ngại lớn cho bạn nếu đó là một cuộc nói chuyện quan trọng như trong workshop, một buổi phỏng vấn hay đàm phán công việc chẳng hạn.

2. Phát âm chuẩn là cách nhanh nhất giúp người khác hiểu được điều mình nói

Vì sao đó là cách nhanh nhất? Để truyền tải một nội dung bất kỳ, có rất nhiều cách tuy nhiên Nói là cách nhanh và dễ dàng nhất để khiến ai đó hiểu được mình muốn gì.

Không cần những cấu trúc ngữ pháp phức tạp đâu, bạn chỉ cần phát âm chính xác từ cần nói và dùng những mẫu câu đơn giản là người khác có thể hiểu được mình rồi.

Đối với người Việt Nam hoặc thầy cô nước ngoài đang sống và giảng dạy ở Việt Nam, có thể đã khá quen với lỗi phát âm sai của người Việt nên rất dễ giao tiếp và đoán ý của bạn. Tuy nhiên, trò chuyện cùng một người bản xứ xa lạ là chuyện hoàn toàn khác. Họ sẽ không hiểu được bạn muốn gì nếu bạn phát âm sai đâu.

3. Phát âm sai gây ra những nhầm lẫn tai hại

Rất nhiều người trong chúng ta nghĩ rằng: “Chỉ cần thuộc được từ vựng và các mẫu câu là có thể giao tiếp tốt bằng tiếng Anh”. Tuy nhiên, điều đó chưa hẳn đúng! Vì bởi lẽ, trong rất nhiều tình huống, rõ ràng bạn thuộc làu làu mẫu câu và dùng đúng từ vựng nhưng khi phát âm sai lại gây ra “thảm họa” giao tiếp:

Ví dụ: Excuse me, can I sit here? (Xin lỗi, tôi có thể ngồi ở đây được không?)

Excuse me, can I shit here? (Xin lỗi, tôi có thể… ị ở đây được không?)

Không ai trong chúng ta muốn bị rơi vào những tình huống dở khóc dở cười như thế này, đúng không nào?

học phát âm tiếng Anh

4. Thói quen phát âm sai có thể ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp tiếng Anh của bạn

Lỗi phát âm sai trong thời gian dài sẽ tạo nên thói quen khó sửa. Nếu bạn không quyết tâm học đúng và phát âm chuẩn, bạn sẽ phải “chịu đựng” lỗi sai đó suốt đời luôn.

Lấy ví dụ từ bản thân mình nè. Từ nhỏ lúc bắt đầu học tiếng Anh đã phát âm sai từ “School” (trường học) /skuːl/. Thực ra, phiên âm của nó không có chữ “n”, nhưng mình luôn đọc sai thành /skuːn/

học phát âm tiếng Anh

Hậu quả là ngay cả đến bây giờ, đã nhận ra lỗi đó rồi nhưng vẫn không thể sửa được. Bình thường, lúc nói chậm và đọc riêng lẻ từ thì không sao. Nhưng cứ đến lúc hào hứng nói chuyện là sai tè le lỗi cơ bản này.

Chưa kể đến tình huống ngữ điệu của câu nữa. Cùng một câu nói nhưng ngữ điệu khác nhau, lại mang đến ý nghĩa cực kì khác nhau.

Các bạn nhớ nhé, câu hỏi đuôi có 2 ngữ điệu với 2 ý nghĩa khác nhau.

Ví dụ ở cùng một câu nói:

She is from USA, isn’t she? (Cô ấy đến từ Mỹ, phải không?)

Nếu người nói xuống giọng ở cuối câu, sẽ mang ý nghĩa xác định điều đã biết.

Ex1: She is from USA, isn’t she? (Nghĩa là trong trường hợp này, người hỏi đã biết cô gái kia đến từ Mỹ, chỉ muốn hỏi để xác định lại điều đã biết thôi.)

Ngược lại, nếu người nói lên giọng ở cuối câu để muốn hỏi thông tin (mang ý nghĩa muốn hỏi)

Ex2: She is from USA, isn’t she? ↑ (Trường hợp này, người hỏi chưa biết cô gái kia đến từ Mỹ hay là từ nước khác)

E hèm, bây giờ bạn thấy học phát âm tiếng Anh quan trọng chưa nào. Cùng tìm hiểu phương pháp luyện phát âm căn bản nha.

Phương pháp luyện phát âm chuẩn

Bạn khá bận rộn với học hành và công việc, có luyện phát âm được không?

Tất nhiên là được rồi. Hiện nay, các website, kênh youtube, blog…hướng dẫn phát âm rất đa dạng, mình có thể tìm hiểu và học theo.

Bên dưới là bản Phonemic Chart với 44 âm tiếng Anh cơ bản. Để phát âm tốt, điều tiên quyết là bạn phải biết và đọc chuẩn 44 âm này nha.

học phát âm tiếng Anh

Bảng phiên âm tiếng Anh

Học nhận diện âm, biết cách để khẩu hình (răng, môi, lưỡi) đúng và phát âm chuẩn cần “khổ luyện” lắm nha.

Hành trình chiến thắng “bệnh phát âm í ẹ” sẽ bắt đầu từ việc luyện bật chuẩn âm, đến phát âm đúng từ, rồi luyện chuẩn câu, và cuối cùng là kết hợp ngữ điệu sao thật hay.

Bạn có thể xem video dạy phát âm dưới đây của thầy James. Thầy đã đưa ra lộ trình học phát âm tiếng Anh khá đơn giản và hiệu quả. 

Chỉ cần bạn tập trung vào một số âm thực sự quan trọng theo nguyên lý Paretto 80/20 là bạn có thể thành thạo phát âm sau 32 ngày. Nguyên lý này khi vận dụng vào quá trình luyện phát âm có thể hiểu là:

80% giọng nói tiếng Anh chuẩn như người bản xứ của bạn đến từ 20% âm cơ bản (8 âm cốt lõi).

8 âm này cốt lõi mà mình muốn nói ở đây là:

/iː/, /ɜː/, /ɑː/, /eɪ/, /dʒ/, /j/, /θ/, /l/

8 âm này đặc biệt vì chúng xuất hiện trong 80% các từ tiếng Anh, tạo nên trọng âm của từ. Hơn nữa, các âm này cũng là những âm khó nhất đối với người Việt mình vì khẩu hình không giống với bất kì âm nào trong tiếng Việt. Nhưng khi đã hiểu và luyện được cách phát âm những âm này thì chẳng còn khó khăn gì trong việc học các âm còn lại, hơn nữa, việc luyện phát âm và ngữ điệu còn dễ dàng hơn rất nhiều.

Thời gian đầu sẽ mỏi miệng lắm đấy. Mình đã từng không dám ăn cơm ngay sau khi luyện phát âm vì dễ bị “cắn lưỡi” lắm. Thêm nữa, tiếng Anh có nhiều âm không giống với tiếng Việt nên cần phải luyện các bài luyện tập cơ miệng để quen dần cách đặt khẩu hình miệng sao cho đúng.

Ví dụ:

  • Bài tập Thổi hơi qua miệng
  • Bài tập Cơ môi với mặt hình cá.
  • Bài tập Cơ lưỡi.
  • Bài tập cho cổ họng.

Ngoài ra, mình còn cố gắng tạo một thói quen khi tra nghĩa của một từ vựng trong từ điển, mình luôn để ý đến phần phiên âm của từ; xác định dấu nhấn; ấn nút nghe và tập phát âm lặp đi lặp lại để vừa luyện từ mới, vừa luyện phát âm luôn.

Đây cũng là cách để hạn chế thói quen phát đoán, phát âm sai, khó sửa đổi sau này.

Tiếng Anh khác tiếng Việt ở chỗ là không có dấu. Người nói sử dụng ngữ điệu để diễn đạt cảm xúc của mình. Đồng thời, việc lên giọng, xuống giọng ở cuối câu cũng thể hiện ý nghĩa khác hẳn nhau. Bạn vẫn nhớ các ví dụ về ngữ điệu trong câu hỏi đuôi mà mình đã đề cập ở trên đúng không nào?

Ex1: She is from USA, isn’t she? ↓

Ex2: She is from USA, isn’t she? ↑

Hơn nữa, việc nhấn nhá trọng âm cũng giúp người nghe nắm được ý chính của câu. Trong giao tiếp Tiếng Anh, tốc độ nói sẽ khá nhanh, bạn không cần phải nghe hết từng từ một mới hiểu được nội dung đàm thoại. Nhờ vào các trọng âm được nhấn mạnh, những từ phụ lướt nhẹ, bạn có thể hiểu được và giao tiếp tốt hơn.

Điều này bạn cần luyện cảm nhận và mô phỏng cách phát âm của người bản ngữ. Mình thường mở TED Talks lên nghe, bắt được câu nào hay, có thể vận dụng trong giao tiếp thì bật đi bật lại và cố gắng “nhại giọng”, bắt chước cách diễn giả phát âm và luyện đi luyện lại nhiều lần. Từng bước, từng bước một để học cách thể hiện cảm xúc theo ngữ cảnh. Cuối cùng thì tự tập diễn đạt một câu nói theo cảm xúc riêng của mình. Cứ như vậy, khi áp dụng vào thực tế, đúng ngữ cảnh, tình huống đó, mình sẽ bật ra câu nói siêu chuẩn ngữ điệu thôi.

Mẹo giúp học phát âm tiếng Anh hiệu quả hơn

1. Luyện phát âm online

Bất kể bạn là thuộc tuýp người nào, bạn đều có thể luyện phát âm Tiếng Anh dựa theo các chủ đề sở thích của mình. Bạn có thể luyện tiếng Anh qua phim phụ đề hay các chương trình giải trí tiếng Anh như: American’s got talent, British’s got talent, hay các show hài độc thoại. Các tín đồ về âm nhạc còn có thể học tiếng Anh qua các bài hát nữa nè. Còn nếu bạn là fan “mọt sách” thì hãy tập tành search youtube, các video và phần mềm ứng dụng dạy phát âm. 

Bắt đầu bằng những chủ đề gần gũi mà mình yêu thích nhất để tạo hứng thú và động lực nha. Kiên trì nghe, bắt chước và tập phát âm nhiều lần, dần dần bạn sẽ cải thiện các kỹ năng nghe, nói và phát âm nữa đấy.

Các chương trình giải trí và bài hát, các bạn có thể tìm trên Youtube. Vừa giải trí, vừa luyện Nghe - Nói- Phát m - Một công đôi việc.

Và một lời khuyên khác dành cho kỹ năng phát âm của bạn là cùng luyện các bài tập cơ miệng nhé. Đây là một cách hiệu quả để tập cách đặt răng, môi, lưỡi và thổi hơi đúng cách. Tải ngay tuyển tập luyện cơ miệng MIỄN PHÍ dưới đây nhé. Chỉ cần 7 ngày nâng cao khả năng phát âm trong giao tiếng Tiếng Anh của mình. Ngại gì không thử!

học phát âm tiếng Anh

2. Tạo thói quen tra từ điển và ghi chép phiên âm

Việc tra từ điển, ghi chép phiên âm và tập phát âm không chỉ cải thiện khả năng phát âm, giảm lỗi phát âm sai mà còn giúp tăng vốn từ vựng cho mình trong giao tiếp tiếng Anh nữa.

Các bạn nhớ note thêm vài câu ví dụ hay hay nữa nha. Những câu này sẽ giúp bổ sung vào list các câu giao tiếp hay phù hợp ngữ cảnh mà mình sẽ áp dụng nè.

3. Thực hành càng nhiều càng tốt

Mẹo đầu tiên mình hay áp dụng là đứng trước gương và tập phát âm. Mình có thể nhìn thấy khuôn miệng, điều chỉnh lưỡi, răng, môi cho đúng khẩu hình và lực đẩy hơi cho đúng.

Ngoài ra, luyện các câu líu lưỡi – tongue twisters cũng là một cách hay để làm lưỡi mềm và linh hoạt hơn.

Đọc các đoạn văn, truyện ngắn về luyện âm. Cách này vừa luyện âm, luyện từ mà còn bổ sung vốn từ vựng và ngữ pháp siêu hay.

học phát âm tiếng Anh

Cuối cùng là phải giao tiếp với bạn học, thầy cô và người bản xứ thật nhiều. Vì mục đích chúng mình học là để giao tiếp tiếng Anh mà. Không ngại khó, không ngại sai, chúng mình sẽ thành công thôi.

4. Ghi âm lại giọng nói của mình

Ngoài việc nghe đi nghe lại giọng của người bản xứ, bạn cũng nên ghi âm lại giọng đọc của mình. Nghe lại giọng đọc của mình cũng là một cách để bạn tự phát hiện và chỉnh sửa lỗi sai, đồng thời luyện ngữ điệu sao cho đúng chất Tây.

Những lần ghi âm đầu tiên sẽ í ẹ lắm đấy. Nhưng chỉ cần kiên trì, mình sẽ nhận ra sự tiến bộ của bản thân sớm lắm. Bạn đừng lo lắng nha.

5. Kiên nhẫn và tự tin

“Có chí thì nên” mà. Đây là yếu tố quyết định sự thành công của việc học.

Dù bận rộn đến đâu, hãy dành cho mình 30 phút mỗi ngày để học và luyện phát âm. Để tránh nhàm chán, dễ bỏ cuộc, bạn nên đa dạng các hình thức luyện phát âm mỗi ngày.

Thêm nữa là sự tự tin trong giao tiếp. Rất nhiều bạn có khả năng phát âm tốt nhưng lại rụt rè, không dám thể hiện mình. Như vậy sẽ kìm hãm “thiên bẩm” của mình lắm đó. Tự tin, cởi mở để hòa đồng và luyện tập cùng mọi người. Tin mình đi. Càng giao tiếp tiếng Anh nhiều, bạn càng học được nhiều điều hay và có nhiều người bạn bản xứ tuyệt vời.

Một số lưu ý khi luyện phát âm

Minimal pairs - Những cặp âm khá giống nhau nên dễ gây nhầm lẫn

Bạn đã biết nguyên âm dài và nguyên âm ngắn? Bạn có thể phân biệt và phát âm đúng các nguyên âm bên dưới hay không?

/i:/ và /ɪ/ 

/u:/ và /ʊ/

Nếu những cặp nguyên âm trên khá xa lạ với bạn và bạn chưa định hình được sự khác biệt về cách đặt khẩu hình miệng, cách phát âm, nhanh chóng tham khảo những thông tin về khóa học phát âm tiếng Anh này nhé https://x3english.com/ulti-pronun/

Minimal pairs là những cặp từ chỉ khác nhau về âm ở cùng một vị trí trong mỗi từ. Do vậy, khi phát âm, nếu không chú ý đến điểm khác biệt và phát âm thật chuẩn thì sẽ gây nhầm lẫn.

Ví dụ

học phát âm tiếng Anh
học phát âm tiếng Anh

Vậy làm thế nào để kiểm tra khả năng tiến bộ trong phát âm của mình?

Hiện nay có khá nhiều phần mềm phát âm hỗ trợ và kiểm tra khả năng phát âm tiếng Anh của bạn như:

TFlat - Luyện phát âm 

Pronunciation Power (Phiên bản máy tính)

TALK IT

Bạn chỉ cần sử dụng máy tính hoặc smartphone để cài đặt các ứng dụng này về. Mỗi ngày dành 15 đến 30 phút để đọc, nghe và tập phát âm theo nhé. Đừng quên luyện tập thường xuyên để cải thiện trình phát âm của mình nha.

Tiếp theo là một số quy tắc cần tuân thủ cho các siêu sao phát âm tương lai nha:

Không đồng hóa tiếng Anh như tiếng Việt

“Việt hóa” Tiếng Anh là sai lầm lớn nhất của các học viên chúng ta.

Để ghi chú lại cách phát âm của một từ vựng, mọi người hay có xu hướng phiên âm ra tiếng Việt.

Ví dụ: “important” thì “Việt hóa” thành “ìm – bó- tần”.

Hay “social” thì giống “sấu- sồ”.

Hiện nay, nếu có thời gian dạo quanh các kệ sách tiếng Anh ở nhà sách, bạn sẽ dễ dàng tìm thấy các quyển sách dạy giao tiếp tiếng Anh hướng dẫn người học với phiên âm theo kiểu “Việt hóa” như vậy. Có thể mục đích của các tác giả đó là để người học dễ nhìn - dễ đọc - và dễ tự phát âm hơn.

Tuy nhiên, lỗi “Việt hóa” này làm tiếng Anh của chúng ta nghe rất lạ và kì cục. Chưa kể đến một số âm trong tiếng Anh không thể phiên âm ra tiếng Việt được. Như vậy càng làm sai lệch cách phát âm của chúng ta. Thật là lợi bất cập hại.

học phát âm tiếng Anh

Quy tắc số 1 là phải luyện nghe các âm thật chuẩn, nhận diện, định vị khẩu hình và bắt chước, luyện tập phát âm thôi.

Không được bỏ âm đuôi

Trong tiếng Việt, âm đuôi của từ ngữ thường không được chú trọng. Nhưng trong tiếng Anh, âm đuôi của từ ngữ là yếu tố bắt buộc để phân biệt các từ ngữ có âm gần giống nhau như: “nice”, “knife”, “nine” và “night”. Do vậy quy tắc tiếp theo là chú ý luyện phát âm âm đuôi để tránh gây nhầm lẫn trong giao tiếp.

Dùng cổ họng thấp để phát âm

Phát âm với giọng ở cổ họng dưới sẽ giúp tiếng Anh của chúng ta nghe “Tây” hơn và chuẩn hơn nhiều. Điều này ngược với tiếng Việt. Vì thông thường người Việt hay sử dụng tông cao của giọng để đọc và nói. Tuy nhiên, chỉ cần kiên trì tập luyện, các bạn sẽ điều khiển được cách phát âm ở cổ họng dưới để phù hợp với tiếng Anh thôi.

Và cuối cùng,

Sau khi đã thành thạo tất cả các bước về phát âm cũng như luyện kỹ năng nghe rồi thì đây là lúc mình bắt đầu show-off trình phát âm của mình đi nào: Loanh quanh bờ hồ và săn “Tây” thôi! Đây sẽ là những trải nghiệm thú vị đó nha.

Ngoài ra, tập suy nghĩ tiếng Anh, luyện kỹ thuật nói đuổi và khả năng phản xạ tốt sẽ giúp bạn ứng phó với những tình huống trong giao tiếp tiếng Anh thực sự.

Mọi hành trình muốn đến vạch đích một cách tốt đẹp đều cần sự kiên trì và chuẩn bị tỉ mỉ. Việc học phát âm tiếng Anh hay từ vựng, ngữ pháp...cũng vậy. Quá trình rèn luyện này cần sự kiên nhẫn, chăm chỉ, tự tin và một lộ trình luyện phát âm hợp lý.

Mong rằng các bạn sẽ tham khảo và lựa chọn cho mình một phương pháp hợp lý, lộ trình phù hợp nhất để cải thiện, phát triển khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh. 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here