Vai trò của ngữ pháp trong tiếng Anh giao tiếp và cách học đúng

8
76
học ngữ pháp tiếng Anh

“Mình học ngữ pháp tiếng Anh cả chục năm, mấy chú xích lô Phố Cổ chẳng cần học, vẫn nói tiếng Anh cho Tây hiểu. Thế có phí công không cơ chứ?”

Một cậu bạn của tôi từng chua chát nói như thế. Và tôi tin có cả ngàn học sinh cũng từng có chung suy nghĩ như vậy.

Vô số người tự học tại nhà thường bỏ qua ngữ pháp, với suy nghĩ sẽ học tiếng Anh giao tiếp thành công nhanh hơn.

Nếu bạn chỉ cần “nói chuyện với Tây” giỏi như chú xích lô, cô bán hàng Phố Cổ, thì có thể không cần đọc tiếp bài viết này.

More...

Nhưng,

Nếu bạn thực sự muốn học tiếng Anh giao tiếp để trò chuyện như người bản xứ;

Nếu bạn muốn sử dụng thành thạo, biến tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 của mình;

Thì những gì tôi sắp chia sẻ về ngữ pháp giao tiếp tiếng Anh sau đây sẽ giúp bạn đến gần hơn với mục tiêu của mình!

Nào, bắt đầu nhé!

Ngữ pháp có quan trọng trong giao tiếp tiếng Anh không?

Chúng ta cần xác định thật rõ vấn đề này dựa vào mục tiêu học tiếng Anh giao tiếp của bạn, tránh học tập sai lệch với mục tiêu dẫn đến kém hiệu quả.

Ngữ pháp chưa quan trọng khi:

  • Bạn có mục tiêu thấp, ngắn hạn khi học tiếng Anh giao tiếp:

Chị bán hàng rong, bác xích lô, xe ôm trên Phố Cổ nói tiếng Anh chỉ đơn giản là để chào hàng, bán hàng. Vì vậy, họ chỉ cần nắm được từ vựng cơ bản liên quan đến mặt hàng, giá cả… đủ để khách nghe và hiểu nhanh, không cần và cũng không có điều kiện để trau chuốt ngữ pháp.

Nếu bạn cũng chỉ muốn học “tiếng Anh bồi” như vậy, thì việc học ngữ pháp tiếng Anh quy củ là không cần thiết.

  • Bạn mới bắt đầu học tiếng Anh giao tiếp từ con số 0:

Lúc này, tư duy tiếp nhận của bạn với ngôn ngữ mới không khác gì một đứa trẻ. Thông thường, trẻ em “học” ngôn ngữ thông qua sự quan sát - bắt chước - nhận thức, chưa cần tới ngữ pháp.

Ví dụ: Đứa trẻ thấy một người đang chạy trên đường, mẹ sẽ nói bé nghe:

She is running.

Và mẹ có thể nói tiếp:

At this time yesterday, she was running. 

Rõ ràng, dù chưa biết chút nào về thì hiện tại tiếp diễn hay quá khứ tiếp diễn, em bé cũng có thể hiểu cuộc trò chuyện của mẹ. Rồi bắt chước sử dụng đúng thì trong các tình huống tương tự.

Tuy nhiên, vượt qua giai đoạn khởi đầu học tiếng Anh một cách “phi ngữ pháp” này, bạn không thể xem nhẹ vai trò quan trọng của ngữ pháp. Vì sao vậy? 

1. Ngữ pháp giúp giao tiếp được dễ hiểu, chuẩn xác

Khi nắm chắc ngữ pháp tiếng Anh, bạn sẽ hiểu đúng người bản xứ muốn nói gì.

  • Thiếu ngữ pháp, bạn sẽ không thể hiểu hoặc hiểu sai nghĩa của người đối thoại.

Chẳng hạn như:

- I am in love with him.
- I was in love with him.

Sự khác biệt là rất nhỏ (am - was), nhưng “him” trong từng câu đã có mối quan hệ rất khác với người nói rồi.

  • Thiếu ngữ pháp, bạn cũng khiến người đối thoại hiểu lầm ý mình.

Thời Yahoo còn thịnh hành, tôi hẹn cô bạn nước ngoài mới quen rằng: “I’ll be online from 10 to 11”.

Tôi online lúc 11 giờ kém và đinh ninh mình đúng giờ, ai dè bị mắng vì trễ hẹn. Cô ấy online chờ tôi từ 10 giờ do tôi đã sai giới từ “from-to”.

Chỉ cần sai một từ thôi, cũng làm hỏng cả nội dung truyền tải như vậy đấy.

học ngữ pháp tiếng Anh

Một dấu phẩy đúng chỗ cũng “cứu mạng” được một con người đấy!

2. Tiết kiệm thời gian học từ mới

Cá nhân tôi thấy nắm chắc ngữ pháp sẽ giúp bạn tiết kiệm được cả thời gian học từ vựng.

Lại vẫn là tôi của thời chập chững học tiếng Anh: thường say mê các bài hát nước ngoài và tra từ điển để dịch lời sang tiếng Việt. Nhưng vì chưa được học đến các động từ bất quy tắc, tôi chỉ biết từ “begin” mà lời bài hát lại có…”begun” - thế là lại hì hục tra từ điển.

Như vậy, đôi khi chỉ cần học ngữ pháp tiếng Anh tốt, bạn sẽ tiết kiệm được khối thời gian học từ mới đấy.

3. Phát triển, hoàn thiện các kỹ năng khác

Ngữ pháp chính là những quy tắc của một ngôn ngữ, do đó nó mang tính quy chuẩn cao. Nếu từ vựng là nguyên liệu cho giao tiếp thì ngữ pháp có thể coi là xương sống giúp câu từ vận hành trơn tru vậy. Vì thế, học tốt ngữ pháp tiếng Anh sẽ:

  • Phát triển tư duy: Muốn tư duy giống người bản xứ, phải nắm chắc ngữ pháp của họ.
  • Giúp bạn đọc nhanh hơn, chuẩn hơn: hỗ trợ đắc lực trong việc tiếp thu và mở rộng vốn từ vựng phục vụ giao tiếp tiếng Anh.
  • Rèn khả năng năng viết: Viết vừa giúp bạn mài giũa tư duy như người Anh, vừa kiểm nghiệm vốn từ vựng của bạn, qua đó nâng cao giao tiếp trở nên mạch lạc và tự tin.

Đừng quên, hoạt động giao tiếp rất đa dạng và được bổ trợ bởi nhiều kỹ năng. Ngữ pháp không chỉ là quy tắc phải tuân theo một cách cứng nhắc, mà nó thực sự hữu ích cho bạn trong quá trình học tiếng Anh giao tiếp rất nhiều.

4. Nâng cao sự chuyê​​​​n nghiệp, khẳng định bản thân

Nếu bạn đã đọc đến đây, thì tôi tin chắc rằng:

Bạn muốn học tiếng Anh giao tiếp thật bài bản để đáp ứng cho mục tiêu nghiêm túc và quan trọng:

  • Một việc làm tốt trong công ty nước ngoài nào đó
  • Một cơ hội thăng tiến đang chờ đón bạn
  • Bạn mong muốn trở thành phiên dịch viên hoặc dịch thuật
  • Bạn muốn xuất ngoại, hoặc đã xuất ngoại nhưng muốn hòa nhập nhanh...
học ngữ pháp tiếng Anh

Giao tiếp đúng ngữ pháp góp phần giúp bạn thăng tiến, thuận lợi trong công việc

Tất cả những mục tiêu này đều góp phần chứng minh tầm quan trọng của ngữ pháp tiếng Anh trong giao tiếp: có thể khiến người đối thoại đánh giá cao, hoặc tôn trọng bạn hơn. Nói theo cách thường gọi của người Việt Nam là: “có học”.

- Đối tác làm ăn sẽ có thêm lòng tin khi nghe bạn nói:
“Nowhere can you buy the goods as good as those in our company”
Thay vì:
“We sell quality products”

- Đồng nghiệp hoặc nhân viên sẽ cảm thấy lời nói của bạn quan trọng hơn khi:
“You had better get here soon or you’ll miss the meeting”
Thay vì chỉ đơn thuần nhắn nhủ:
“You shouldn’t miss the meeting”

Rõ ràng, việc học ngữ pháp tiếng Anh quan trọng thế nào trong việc giao tiếp. Dù vậy, nhiều người vẫn mau chóng chán nản, buông xuôi vì bản chất ngữ pháp là những quy chuẩn khô khan, phức tạp.

Vậy cần nắm được những nguyên tắc nào để học ngữ pháp “dễ thở” hơn?

Nguyên tắc cần nhớ khi học ngữ pháp tiếng Anh giao tiếp

1. Tập trung nắm chắc cấu trúc thông dụng


Đừng vội bắt tay vào học những cấu trúc phức tạp, sẽ chỉ thêm sợ hãi mà thôi. Tất cả những phần khó đều là “bản nâng cấp” từ các cấu trúc thông dụng, thường dùng hàng ngày. 

Theo kinh nghiệm của tôi suy ra từ giao tiếp tiếng Việt, rồi sau này học thêm tiếng Nhật nữa, câu nói của bạn luôn cần quan tâm nhất 4 yếu tố sau:

01 - Chủ ngữ.
02 - Vị ngữ.
03 - Verb.
04 - Mạo từ: A - an - the

Quan trọng tiếp là hãy nắm chắc các thì tiếng Anh - KHÔNG CẦN TẤT CẢ! Giải thích bằng quy tắc 80/20 tức là: 80% ngôn ngữ được cấu thành bởi 20% ngữ pháp. Cố gắng học 20% này là ổn. 

Tức là:

  • Tiếng Anh có 12 thì, song để phục vụ việc giao tiếp tiếng Anh, bạn chỉ cần nắm chắc hơn cả 4 thì sau: 
  • Present simple tense – Thì hiện tại đơn
  • Past simple tense – Thì quá khứ đơn
  • Future simple tense – Thì tương lai đơn
  • Perfect present tense – Thì hiện tại hoàn thành
  • Đừng quá quan tâm đến mấy thì khó như "tương lai hoàn thành, tương lai hoàn thành tiếp diễn". 
  • Thì hiện tại tiếp diễn và thì hiện tại đơn dùng trong đời sống KHÔNG quá khác biệt.
  • Thì quá khứ tiếp diễn và thì quá khứ đơn dùng trong đời sống cũng KHÔNG khác nhau nhiều và thường được dùng thay thế nhau trong thực tế.

Ví dụ:

“I was sleeping very well last night” hay “I slept very well last night” KHÔNG tạo nên sự khác biệt nhiều về ngữ nghĩa.

>> Tặng bạn Hướng dẫn toàn diện 12 thì trong tiếng Anh - cực chi tiết và dễ nhớ!

2. Tránh dùng tư duy tiếng Việt để học ngữ pháp tiếng Anh

Một sai lầm khi học tiếng Anh giao tiếp “kinh điển” nhưng nhắc lại cả ngàn lần không vô ích! Nếu dịch từ tiếng Việt sang tiếng Anh, bạn sẽ gặp rất nhiều trục trặc.

  • Một số từ tiếng Anh không có từ trong tiếng Việt tương ứng 
  • Nếu có, không phải lúc nào bạn cũng biết từ đó. 
  • Nếu biết, không phải lúc nào cũng có thể nhớ ngay được. Trong giao tiếp, bạn chỉ nên dành khoảng 3-5 giây để có thể bật ra được một từ không nhớ. Nếu vượt quá mức này, hãy tìm cách nói khác.
  • Quan trọng nhất, ngữ pháp tiếng Việt và tiếng Anh rất khác nhau. Nếu muốn nói "tôi nhớ đã gặp anh ở đâu rồi" - và bạn dịch "I miss seeing you somewhere", thì sẽ còn tạo ra nhiều tình huống cực kỳ bối rối.

3. Không làm quá nhiều bài tập mà không có đáp án, giải thích

Thà làm 5 dạng bài tập cơ bản nhưng có đáp án và giải thích cặn kẽ, sâu xa còn hiệu quả hơn nhiều so với việc làm 100 câu hỏi không có chất lượng.

Trước đây, tôi đã được hướng dẫn rèn đến thuộc làu dạng bài xác định các thành phần trong câu. Bởi khi giao tiếp, chúng ta tập trung xây dựng câu - đoạn hội thoại là chủ yếu chứ đâu cần luyện đề lấy điểm.

Vì vậy, cần nắm vững cấu trúc câu thông dụng gồm các thành phần cơ bản sau:

học ngữ pháp tiếng Anh

Hãy cố gắng rèn luyện, làm dạng bài tập phân tích thành phần câu thật thành thạo bởi nó cực kỳ thiết thực trong hoạt động giao tiếp tiếng Anh.  

Sau khi làm bài tập, bạn tự đặt câu hoặc nói chuyện với người nước ngoài để trôi chảy hơn. Đó là một trong những cách học ngữ pháp khi thực hành tiếng Anh giao tiếp mà tôi sẽ chia sẻ rõ hơn ở phần tiếp theo.

Vài bí quyết đáng giá để học ngữ pháp tiếng Anh giao tiếp

1. Chia để trị

Nếu như học từ vựng ban đầu hào hứng, về sau dễ nản; thì học ngữ pháp, bạn có thể...nản ngay! 

Vì thế theo tôi, hãy chia nhỏ mục tiêu để dễ thực hiện, dễ hoàn thành hơn, cổ vũ động lực để bạn học tiếp.

Chia nhỏ theo tiêu chí thế nào là tùy bạn, quan trọng là vừa sức để NHẤT ĐỊNH PHẢI HOÀN THÀNH được:

Ví dụ:

  • Theo tiêu chí thời gian:

Từ thứ 2 - thứ 5: học và thực hành thì quá khứ đơn.

Đầu ra: thứ 6, thứ 7 có thể viết lại 1 câu chuyện ngụ ngôn (ngắn thôi nhé) theo trí nhớ HOẶC kể lại câu chuyện bạn đã trải qua, chứng kiến cho một người bạn nước ngoài.

  • Theo tiêu chí mức độ ngữ pháp:

Tuần 1+2: Học các dạng ngữ pháp về “Từ”: Danh từ, đại từ, tính từ, động từ, phó từ, giới từ, trạng từ…

Tuần 3+4: Học lên mức độ câu. Cần đạt được đầu ra:

  1. Xác định cấu trúc câu thông thường
  2. Nắm được các loại câu điều kiện
  3. Biết đặt câu ghép.

Tháng tiếp theo bạn có thể học mức độ đoạn văn sau khi đã thành thạo việc đặt câu.

Cách thức “chia để trị” không phải cách giúp bạn đạt hiệu quả ngay tức thì, nhưng lại vô cùng hiệu quả để học đến đâu - tiến bộ đến đó.

2. Học ngữ pháp tiếng Anh bằng bản đồ tư duy (mindmap)

Với một yếu tố khô khan như ngữ pháp thì học thuộc quả là hình thức “hành xác”. Ta cần dùng tư duy rành mạch, khoa học và một chút sinh động, sáng tạo để giải quyết. Nhắc đến đây, không gì tốt hơn mindmap!

Các thành phần ngữ pháp có sự liên quan chặt chẽ với nhau, nên sử dụng mindmap giúp tóm gọn nhanh tất cả các kiến thức ngữ pháp tiếng Anh bằng sơ đồ, hình ảnh trực quan từ tổng thể đến cụ thể. Bạn sẽ dễ dàng hệ thống hóa kiến thức đã học và ôn tập cũng tiện lợi, hiệu quả hơn nhiều.

học ngữ pháp tiếng Anh

3. Học ngữ pháp như một đứa trẻ

Như tôi đã từng đề cập, một em bé chưa biết ngữ pháp tiếng Anh là gì cũng có thể nói chuẩn, bởi những người thông thạo tiếng Anh đã giao tiếp với em, lặp đi lặp lại.

Quan trọng hơn, trẻ con học hỏi một điều gì đó dựa vào quan sát và bắt chước. Nhờ não bộ trong veo có thể ghi nhớ cực tốt, trẻ sẽ nhận biết + nhớ (sao chép) + bắt chước và dần dần làm được kỹ năng/công việc đó.

Chúng ta rút ra được điều gì từ thực tế này?

Gác lại hết những cách học lỗi thời đi. Hãy tiếp nhận ngữ pháp một cách tự nhiên bằng cách:

  • MẮT THẤY - TAI NGHE:

Đối với một số vấn đề ngữ pháp, học qua hình, qua tiếng (visually) - trong tình huống cụ thể, sinh động là cách hiệu quả để tiếp thu nhanh và ngấm lâu.

Tôi xin đề xuất kênh video youtube trình bày các cấu trúc ngữ pháp qua tình huống - hình ảnh siêu dễ hiểu là: EnglishAnyone

Ngoài ra, bạn cần tận dụng cơ hội học tiếng Anh giao tiếp trên lớp, giảng đường để nhập vai vào các tình huống. Lớp tiếng Anh của tôi ở trường Đại học ngày xưa được đóng kịch, diễn xuất rất nhiều. Nhờ đó, tôi hình dung rõ hơn về tình huống trong kinh doanh, gặp đối tác, họp với sếp,...để giao tiếp phù hợp, đúng ngữ pháp.

Nghe nhiều ngữ pháp tiếng Anh chuẩn, bạn sẽ biết cách nói chuẩn theo. Vì thế đừng bao giờ chỉ chăm chăm học ngữ pháp qua sách vở, bài tập.

Mấu chốt của việc nghe ở đây là:

Chọn người nói chuẩn tiếng Anh và chọn tài liệu nghe chất lượng.

Bạn có thể tìm một người bạn bản xứ để nghe họ nói, không nên chỉ lên Bờ Hồ “vớ bừa” một ông Tây - không biết đến từ quốc gia nào - để luyện giao tiếp.

học ngữ pháp tiếng Anh

Chọn đúng người sử dụng tiếng Anh là ngôn ngữ chính để thực hành giao tiếp nhé!


Còn tài liệu nghe tiếng Anh chất lượng, chuẩn chỉnh, tôi tự tin đề xuất với bạn về “podcast” - tài liệu luyện nghe tiếng Anh giao tiếp tốt nhất. Luôn có sẵn, tải về dễ dàng, nội dung gọn gàng và hoàn toàn miễn phí!

Đọc sách cũng là một phần quan trọng để tiếp xúc với ngữ pháp chuẩn. Đừng quên đọc sách tiếng Anh, bắt đầu với những cuốn sách đơn giản như truyện thiếu nhi, ngụ ngôn, cổ tích…, bạn sẽ nắm ngữ pháp vừa nhanh lại vừa rèn tư duy tiếng Anh tốt.

  • MIỆNG NÓI:

Đương nhiên rồi, nói là hoạt động đầu ra trong giao tiếp. Bạn cần thực hành nói tiếng Anh thường xuyên và liên tục để biết mình dùng ngữ pháp có đúng không, nếu sai thì người bản xứ sẽ biết ngay, có thể chỉnh sửa kịp thời để không mắc phải nữa.

Đừng học thứ ngữ pháp tiếng Anh “chết” trên trang giấy, cũng đừng cố chờ đến khi mình giỏi mới chịu giao tiếp.

Hãy dám bắt đầu bằng lỗi sai! Bạn đừng quên, khi mới bắt đầu học tiếng mẹ đẻ, chính chúng ta còn ngọng nghịu, sai chính tả… Nhưng chính bố mẹ, thầy cô chúng ta - những người thông thạo tiếng chuẩn, sẽ giúp ta hoàn thiện khả năng nói của mình.

Vì học ngôn ngữ là cả một quá trình luôn cần cải thiện và phát triển, nên bạn có thể bắt đầu trò chuyện bằng những câu chuyện phiếm, vô thưởng vô phạt: kể về ngày hôm qua của mình như thế nào? Bạn đọc được một tin đồn vỉa hè nào giật gân? Hay cuối tuần này bạn có kế hoạch chơi bời gì… Những mẩu chuyện ngắn, đơn giản đều hữu ích để dần dần xây dựng cuộc hội thoại dài hơi, chất lượng và chỉn chu hơn.

Đến một ngày, bạn sẽ thấy...không hiểu vì sao mình có thể nói trôi chảy nhiều dạng ngữ pháp tiếng Anh khó như vậy nữa!

Vậy bạn còn ngần ngại gì?

Nếu những thông tin trên đây thật sự có ích cho bạn, thì bắt tay vào “cân hết” ngữ pháp tiếng Anh đi thôi!

À, đừng quên Like & Share để tiếp thêm động lực cho tôi tiếp tục đào sâu và chia sẻ thêm về bí quyết học tiếng Anh giao tiếp.

Bạn có mẹo học ngữ pháp tiếng Anh dễ dàng hơn? Hãy xem chúng ta là chiến hữu và mách nhau để cùng học tốt nha.

8 COMMENTS

    • Chào bạn,
      Eng Breaking là khóa học tiếng anh giao tiếp online tập trung nhiều vào kỹ năng nghe – nói tiếng Anh và thực hành phản xạ.
      Giúp bạn biết cách phát âm tiếng Anh đúng hơn, nâng cao khả năng nghe, nói và giao tiếp. Đặc biệt là phá vỡ được rào cản thiếu tự tin, ngại ngùng, lúng túng trong giao tiếp, từ vựng sẽ nâng cao trong các bài học
      Bạn sẽ tự động ghi nhớ 3000 từ vựng phổ biến sử dụng trong giao tiếp và thường gặp nhất trong các đề thi TOEIC.
      áp dụng thực tế 285 mẫu câu từ cơ bản đến phức tạp, bạn sẽ làm chủ mọi cấu trúc bài thi TOEIC
      Ngữ pháp bạn sẽ học qua ngữ cản của bài luôn bạn nha
      Cảm ơn bạn

  1. Chào bạn,
    Cho mình hỏi giáo trình học tiếng anh ở trung tâm đang tập trung vào 2 kỹ năng nghe -nói, vậy làm sao để nâng cao kỹ năng đọc-viết?

    • Chào bạn, bạn nghe nói được thì bạn sẽ đọc viết dễ dàng hơn nhé.
      Trọn Bộ Eng Breaking Revolution bạn sẽ nhận được
      12 lesson, 36 chủ đề giao tiếp cơ bản và được tặng thêm
      12 lesson bonus nâng cao, 36 chủ đề giao tiếp Nâng Cao + Bản dịch tiếng Việt (Online).
      Sách in màu + Đĩa DVD
      Thẻ mục tiêu + Sổ tay kế hoạch
      1 tài khoản học online trực tuyến, hỗ trợ suốt 6 tháng, học trên máy tính, điện thoại, iphone, ipad..
      Bạn học qua giáo trình sẽ tăng khả năng đọc và viết cho bạn ạ

    • Chào bạn,
      Trung tâm rất vui khi bạn thấy các thông tin chia sẻ của trung tâm là hữu ích đối với bạn,
      Chúng tôi sẽ còn chia sẻ nhiều thông tin hữu ích hơn nữa cho bạn.
      Cám ơn bạn,
      Chúc bạn một ngày vui vẻ!

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here